Cúng giỗ được coi là một phong tục tập quán lâu đời của dân tộc Việt Nam. Đây là cách để con cháu, dòng họ tưởng nhớ đến người đã sinh thành, dưỡng dục ra mình. Nếu các bạn đang khó khăn trong việc thực hiện nghi lễ cúng giỗ và bài văn khấn ngày giỗ bố của mình thì có thể tham khảo ngay nội dung bài viết dưới đây.
Ý nghĩa của ngày giỗ gia tiên, ông bà và cha mẹ.
Khi nói đến cúng giỗ, với gia đình người Việt thường sẽ phải chuẩn bị một mâm cúng rất tươm tất. Đây được coi là một nét đẹp văn hóa tâm linh đặc biệt của người Việt. Nghi lễ này nhằm tưởng nhớ và thể hiện sự thương tiếc, lòng thành kính đến đấng sinh thành.
Nét đẹp văn hóa này đã được thực hiện từ thời xa xưa và truyền cho thế hệ các đời sau. Hàng năm, vào ngày mất của người đó gia đình sẽ làm đám giỗ để tưởng nhớ đến người mất. Mỗi một ngày cúng giỗ sẽ có tên gọi khác nhau. Tuy nhiên, có một điểm đặc biệt là người thân vào ngày này sẽ tề tựu đông đủ. Từ trẻ con đến người gia, cô dì, chú bác về đoàn tụ, sum họp cùng nhau.
Tuy nhiên, văn hóa cúng giỗ của người Việt cũng không quá câu lệ phải làm mâm cao, cỗ đáy. Tùy theo điều kiện của các gia đình mà nghi lễ cúng giỗ được thực hiện theo từng hoàn cảnh.
Với những gia đình có điều kiện, họ thường làm giỗ rất to, mời người thân, họ hàng đến tham dự đông đủ. Còn với những gia đình bình thường thì chỉ cần cúng đơn giản, bình dị. Đôi khi chỉ là một nén nhang, 1 bát cơm, 1 quả trứng nhưng thể hiện được tấm lòng của con cháu dành cho tổ tiên, ông bà.
Một số nghi lễ quan trọng trong ngày cúng giỗ.
Với ngày cúng giỗ thường các gia đinh sẽ tiến hành 2 lễ quan trọng đối với người mất đó là lễ Tiên Thường và lễ Chính Kỵ. Cụ thể đó là:
Lễ Tiên Thường.
Được gọi là ngày cúng Cáo Giỗ và ngày được chọn là ngày mà người quá cố qua đời. Vào ngày này, con cháu thường sẽ làm lễ dâng hương để mời người đã khuất về hưởng giỗ. Tuy nhiên, vào ngày này con cháu phải xin phép các vị Thổ Công, Thổ Địa cho phép linh hồn trở về với con cháu.
Vào ngày này, gia đình sẽ mời người đã khuất để làm cúng lễ. Đồng thời, gia chủ sẽ phải sửa sang cả phần mộ vừa mang ý nghĩa dâng hương để vong linh người thân về thỉnh cáo thổ địa cai quản phần mộ và cho phép vong linh được về hưởng giỗ.
Tiên Thường theo Hán Việt có nghĩa là nếm trước. Từ xưa đến nay, lễ Tiên Thường là để con cháu sắm sửa lễ vật dâng lên gia tiên để nếm trước và được thực hiện vào các buổi chiều.
Vào ngày lễ, các gia đình sẽ sửa soạn để lau chùi bàn thờ từ sáng sớm. Sau đó sẽ bày biện mâm lễ để thuận tiện cho việc cúng bái vào buổi chiều. Ngày nay, khi cuộc sống càng hiện đại, nghi lễ Tiên Thường được tổ chức đơn giản hơn. Hơn thế nữa, lễ Tiên Thường chỉ được áp dụng đối với những người anh em, họ hàng hoặc bậc ngang hàng trưởng gia như: Cụ, kỵ, ông bà, bố mẹ hay anh chị.
Lễ Chính Kỵ
Văn khấn ngày giỗ bố, giỗ mẹ, giỗ tổ tiên cũng rất cần đối với lễ Chính Kỵ. Đây được gọi là ngày Chính giỗ của người mất. Theo quan niệm của người xưa thì ngày này cần phải có một bát cơm úp và 1 quả trứng, kèm thêm gia vị.
Nghi lễ này có ý nghĩa gắn kết sợi dây tình cảm giữa người mất và người đang sống. Bởi theo thuyết Âm Dương thì bát úp thể hiện phần dưới là Âm và trên là Dương. Còn với quả trứng luộc cũng có ý nghĩa tương tự, phần lòng đỏ tượng trưng cho phần Âm, còn lòng trắng tượng trưng cho phần Dương. Ngoài ra, còn mang ý nghĩa là mầm sống thể hiện cho ý nguyện của con cháu trong việc kế thừa, phát triển.
Tùy theo hoàn cảnh của mỗi gia đình mà lễ Chính Kỵ được tổ chức giản di hay linh đình. Trên thực tế, việc cúng lễ phải xuất phát từ tâm và lòng thành kính của con cháu đối với người đã mất. Khi cúng bái, dâng hương phải ăn vận chỉnh tề thể hiện phép tắc với người mất.
Khác biệt so với lễ Tiên Thường, trong lễ Chính Kỵ gia chủ phải đọc văn khấn ngày giỗ bố mẹ, ông bà, tổ tiên để mời vong linh người mất về hưởng giỗ. Sau đó là mời gia tiên 2 bên nội ngoại từ người hàng thứ bậc cao trước xong đến người có thứ bậc thấp sau. Cuối cùng là cẩn cáo Thần Linh về hưởng lễ.
Người đến dự lễ cúng giỗ sẽ mang đồ vật để lên bàn thờ, thắp nhang và vái 3 lần. Khi thắp hết 3 tuần hương, gia chủ sẽ đứng trước bàn thờ vái 3 lần để tại lễ rồi mang đi hóa vàng. Khi hạ lễ, gia chủ sẽ mời khách khứa, con cháu, làng xóm láng giềng vào thụ lễ.
Thường thì lễ Chính Kỵ sẽ được tổ chức vào buổi sáng. Tuy nhiên, tùy theo hoàn cảnh của mỗi gia đình mà thời gian làm lễ có thể thay đổi sao cho phù hợp. Bởi có thể vào buổi chiều thì con cháu mới tề tựu đông đủ. Đây cũng là lựa chọn của rất nhiều gia đình trong thời đại mới.
Văn khấn ngày giỗ bố mẹ, ông bà, tổ tiên.
Văn khấn ngày giỗ bố mẹ, ông bà, tổ tiên ngoài mộ.
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Con lạy 9 phương Trời, 10 phương Chư Phật, Chư Phật mười phương
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ Chư Vị Tôn thần
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần Quân
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này
Hôm nay là ngày ….. tháng ….. năm ………..
Ngày trước giỗ – Tiên Thường………..
Tín chủ con là:………..
Ngụ tại:………..
Nhân ngày mai là ngày giỗ của………… (họ tên người mất)
Chúng con cùng toàn thể gia quyến tuân theo nghi lễ, thành tâm dâng lễ, quả cau lá trầu, hương hoa, trà quả, đốt nén tâm hương, trước ngày án tọa Tôn thần cùng chư vị uy linh, kính cẩn tấu trình.
Chúng con kính mời các vị Bản gia Thổ Công, Táo Quân, Long Mạch và các vị Thần linh linh thiêng hiển hiện trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia chúng con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành.
Kính thưa các vị Thần linh, Gia tiên chúng con và những vong hồn nội tộc được thờ phụng vị cùng về nơi đây cùng hâm hưởng.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Văn khấn ngày giỗ bố mẹ, ông bà, tổ tiên tại nhà.
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần Quân.
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.
Hôm nay là ngày tháng năm (Âm lịch):…………………………………………………………….
Ngày trước giỗ – Tiên Thường của………………………………………………………………….
Tín chủ con là:………………………………………………………. Tuổi………………………………
Ngụ tại:…………………………………………………………………………………………………………
Nhân ngày mai là ngày giỗ của………………………………………………………………………..
Chúng con cùng toàn thể gia quyến tuân theo nghi lễ, thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, đốt nén tâm hương, trước án tọa Tôn thần cùng chư vị uy linh, kính cẩn tấu trình.
Chúng con kính mời các vị Bản gia Thổ Công, Táo Quân, Long Mạch và các vị Thần linh linh thiêng hiển hiện trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia chúng con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành.
Kính thỉnh các Tiên linh, Gia tiên chúng con và những vong hồn nội tộc được thờ phụng vị cùng về hâm hưởng.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.
Phục duy cẩn cáo!
Trên đây là một số gợi ý về bài văn khấn ngày giỗ bố mẹ, ông bà, tổ tiên mà rất nhiều người đang quan tâm. Hy vọng, thông tin bài viết sẽ giúp cho các bạn hiểu rõ hơn về nghi lễ quan trọng này.
