Văn khấn mùng 5 tháng 5 có thể coi là một nghi lễ không thể thiếu của người Việt trong một năm. Vậy cụ thể, ý nghĩa của ngày này là gì? Nghi lễ cúng bái được thực hiện như thế nào?… Những câu hỏi này sẽ được bài viết dưới đây giải đáp chi tiết đến bạn đọc. Tin chắc mọi người sẽ có được nhiều thông tin hữu ích cho mình.
Ý nghĩa của ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch là gì?
Ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch còn được dân gian gọi là ngày tết Đoan Ngọ. Đây được coi là ngày Tết truyền thống của một số quốc gia ở khu vực Đông Nam Á trong đó có Việt Nam.
Nếu dịch nghĩa thì Đoan được hiểu là mở đầu, Ngọ dùng để chỉ thời gian từ khung giờ 11 giờ 00 phút đến 13 giờ 00 phút. Ăn tết Đoan Ngọ thường được diễn ra vào buổi trưa.
Riêng ở Việt Nam, ngoài được gọi là tết Đoan Ngọ thì người Việt còn gọi với một cái tên dân giã khác là “tết diệt sâu bọ”. Nếu phân tích một cách đơn giản thì đây chính là ngày phát động toàn dân bắt sâu gây hại cho cây trồng.
Theo lưu truyền từ dân gian thì sau khi thu hoạch mùa màng xong, người nông dân vui mừng vì được mùa nhưng lại bị sâu bọ kéo đến phá hoại mùa màng. Mọi người lo lắng vì vấn đề này nên đã tìm mọi cách để hóa giải nạn sâu bọ. Lúc đó, bất ngờ có một ông lão đứng lên tự xưng là Đôi Truân. Ông đã chỉ cho người dân lập đàn cúng và chỉ một lúc sau sâu bọ bị té ngã.
Tương truyền ông còn chỉ bảo thêm là: Sâu bọ vào ngày này hàng năm sẽ rất hung hăng. Mọi người chỉ cần làm theo những gì ông đã dặn là sẽ diệt được nạn này. Người dân biết ơn định cảm tạ nhưng ông lão đã biến mất.
Để tưởng nhớ tới công lao của ông mà ngày Tết Đoan Ngọ được ra đời. Thường thì giờ Ngọ sẽ là thời điểm để mọi người thực hiện nghi lễ cúng bái diệt sâu bọ. Ngoài việc chuẩn bị một mâm cúng tươm tất, gia chủ còn chuẩn bị thêm văn khấn mùng 5 tháng 5 chu đáo. Một bài văn khấn với nội dung cầu chúc sự may mắn, bình an và tốt lành.
Mâm cúng cho ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch.
Để thực hiện nghi lễ cúng bái trong ngày Tết Đoan Ngọ thì gia chủ cần chuẩn bị các lễ vật chu đáo. Vậy cụ thể, trong ngày này gia chủ cần chuẩn bị những gì?
Trái cây
Đây là lễ vật đầu tiên cần phải có trong mâm cúng Tết Đoan Ngọ. Gia chủ có thể chuẩn bị những loại hoa quả tươi như: Nhãn, vải, mận… Đây là những loại quả thường có trong mùa này.
Theo dân gian thì việc lựa chọn hoa quả để thờ cúng càng có vị ngọt bùi, chua thanh sẽ làm cho ngày Tết trở lên đậm đà hơn. Còn với người miền Nam thì loại trái cây được ưa chuộng nhất lại là chôm chôm, xoài, vải hoặc dưa hấu… Vì thực tế, đây là những loại trái cây đặc sản của vùng này vào vụ tháng 5.
Hoa tươi
Ngoài quả thì hoa cũng là lễ vật không thể thiếu trong ngày Tết Đoan Ngọ. Loài hoa được ưa chuộng nhất vào ngày này chính là hoa sen. Bởi vẻ đẹp của hoa sen tượng trưng cho sự thuần khiết, thanh tao. Ngoài ra, gia chủ cũng có thể lựa chọn một số loại hoa khác như: Hoa cau, hoa nhài, hoa mẫu đơn…
Cơm rượu nếp cái.
Ở cả 3 vùng miền trên nước ta đều có truyền thống ủ nếp rượu cái để ăn trong ngày này. Theo dân gian, rượu nếp cái ăn vào thời điểm mới ngủ dậy sẽ rất hiệu nghiệm. Bày một bát cơm rượu nếp cái lên bàn thờ là điều cần thiết đối với mâm cúng ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch.
Bánh gio
Loại bánh này còn được gọi với nhiều cái tên khác nhau theo vùng miền là bánh ú, bánh ú tro, bánh âm… Tên gọi phản ánh hình dạng của bánh. Bánh được làm chủ yếu bằng gạo nếp được ngâm với nước tro. Tro được đốt bằng các loại củi khô từ các loại cây hoặc rơm, lá chuối…
Thịt vịt
Chỉ vài ngày trước Tết Đoan Ngọ thì hầu hết các chợ ở miền Bắc, miền Trung và miền Nam đều bày bán vị sống. Các gia đình thường có truyền thống mua vịt vào ngày này để thịt và chế biến món ăn. Vịt vào mùa này thường béo và nhiều thịt hơn nên việc chế biến cũng rất dễ dàng.
Chè
Món chè được coi là lễ vật không thể thiếu trong Tết Đoan Ngọ. Tùy theo khẩu vị của các gia đình mà mọi người có thể lựa chọn nấu chè đậu đen hoặc chè hạt sen đều được. Chúng đều có tác dụng là giải nhiệt cơ thể. Với thời tiết nóng bức vào mùa hè thì lựa chọn nấu 2 loại chè trên là rất hợp lý.
Văn khấn mùng 5 tháng 5.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ chư vị tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị tôn thần.
Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ khảo, Tổ tỷ).
Tín chủ chúng con là:…
Ngụ tại:…
Hôm nay là ngày Đoan ngọ, chúng con sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, hoa, trà, quả dâng lên trước án.
Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành Hoàng, chư vị đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần, cúi xin các Ngài giáng lâm trước án chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị hương linh gia tiên nội ngoại họ… cúi xin các vị thương xót, con cháu chứng giám tâm thành thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con lại kính mời các vị tiền chủ, hậu chủ tại nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, độ cho chúng con thân cung khang thái, bản mệnh bình an, bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng bình an, thịnh vượng.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Một số điều cần kiêng kỵ vào ngày Tết Đoan Ngọ.
Ngoài những vấn đề được nêu ở trên thì gia chủ còn phải kiêng kỵ một số việc trong Tết Đoan Ngọ (vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch). Ngoài những nghi thức truyền thống được thực hiện ở trên còn phải dựa vào điều kiện sức khỏe, phong tục tập quán của từng vùng để có được tài vận tốt. Cụ thể, những việc cần kiêng kỵ là:
- Không nên tắm gội hoặc bơi lội trên sông suối: Mặc dù thời tiết tháng 5 rất nóng bức nhưng mọi người không nên làm những việc đó vào thời điểm này. Bởi rất dễ bị nhiễm lạnh và gây nguy hiểm cho bản thân.
- Kiêng ăn đồ tanh hay đồ lạnh vào buổi sáng sớm. Để diệt sâu bọ, gia chủ và người nhà có thể ăn hoa quả, ăn cơm rượu nếp cái để tốt cho đường tiêu hóa.
- Không nên vay mượn tiền của bất cứ ai. Bởi ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch cũng là những ngày đầu của tháng nên cần tránh việc này để đỡ bị thất thoát và gặp rủi ro.
- Nên hạn chế làm những công việc quan trọng. Ví dụ như: Khai trương, cưới hỏi, động thổ…
- Nên giữ hòa khí trong gia đình: Lưu ý không được to tiếng, làm vỡ đồ đạc…
- Không ngủ nướng và bỏ bữa ăn sáng. Với ngày này các thành viên trong gia đình nên dậy sớm và ăn nhẹ bằng trái cây hoặc ăn cơm rượu nếp cái để thanh lọc cơ thể.
- Nên ăn uống một cách điều độ: Vì ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch có nhiều đồ ăn những để tốt cho sức khỏe thì chúng ta nên ăn vừa phải để dễ tiêu hóa.
Như vậy việc thực hiện nghi lễ cúng bái và đọc văn khấn mùng 5 tháng 5 cũng khá cầu kỳ đúng không các bạn? Hy vọng, bài viết đã giúp độc giả hiểu rõ hơn về ý nghĩa của ngày quan trọng trong năm.
